Cuốn sách "Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới" gồm 27 bài viết của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu phê phán, phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị trong bối cảnh hiện nay; đồng thời, khẳng định công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng chỉ có thể đi đúng hướng và đạt hiệu quả lâu dài khi chúng ta hiểu rõ bối cảnh quốc tế và trong nước, hiểu rõ những nhân tố mới đang tác động đến đời sống xã hội cũng như tư tưởng, tình cảm của các tầng lớp nhân dân thì mới có thể đưa ra những giải pháp hiệu quả trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Một điểm nhấn của cuốn sách là đã đề ra yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác tư tưởng. Không chỉ dừng lại ở việc “giữ vững”, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới, bối cảnh mới còn đòi hỏi phải vừa kiên định, vừa phát triển sáng tạo tư duy lý luận. Các tác giả đều khẳng định, trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng và tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh không hề lỗi thời, mà ngược lại, nền tảng lý luận đó vẫn có sức sống và cần được vận dụng linh hoạt, sáng tạo để giải đáp những vấn đề mới mà thực tiễn đặt ra.
Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên số, với sự phát triển của không gian mạng, dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều câu hỏi mới về lao động, sở hữu, phân phối, quản trị xã hội và quyền lực nảy sinh, không thể giải thích bằng lối tư duy giáo điều hay kinh nghiệm cũ. Chính nhờ thấm nhuần, vận dụng sáng tạo phương pháp luận khoa học, biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, chúng ta mới có được công cụ hiệu quả để nhận thức và giải quyết những “bài toán” trong sự biến đổi sâu sắc của thời đại. Thực tiễn trên thế giới cho thấy, chủ nghĩa tư bản càng phát triển thì những mâu thuẫn mang tính bản chất cũng ngày càng bộc lộ rõ dưới nhiều hình thức. Điều đó càng chứng minh sức sống và giá trị lý luận bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nền tảng tư tưởng mà Đảng ta luôn kiên định. Từ đó, các bài viết khẳng định, việc chúng ta kiên định với con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân đã lựa chọn không phải là sự bảo thủ hay khép mình, mà đó là sự lựa chọn có cơ sở lịch sử, cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc. Những luận điệu cho rằng Đảng ta “xa rời” hay “làm ngược” tư tưởng Hồ Chí Minh xét đến cùng là thủ đoạn mới của các thế lực thù địch, nhằm phủ nhận cốt lõi tư tưởng của Người và con đường phát triển độc lập, tự chủ của dân tộc Việt Nam.
Trong thời gian qua, chúng ta đang tích cực tiến hành các công việc chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, xây dựng dự thảo các Văn kiện và công tác chuẩn bị nhân sự cho Đại hội. Cũng giống như các kỳ Đại hội trước, đây chính là những nội dung bị các thế lực thù địch, phản động tập trung chống phá, xuyên tạc bằng nhiều luận điệu, thủ đoạn tinh vi. Song, bằng lập luận sắc bén, dẫn chứng thuyết phục, các bài viết trong cuốn sách đã chứng minh và khẳng định những nội dung cốt lõi trong Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng được tiếp cận với tinh thần khoa học, phản ánh chiều sâu chiến lược, những điểm mới về tư duy phát triển và thứ tự ưu tiên trong kỷ nguyên mới; đồng thời cho thấy công tác nhân sự đã được chuẩn bị một cách kỹ lưỡng, khoa học, bài bản, có định hướng lâu dài.
Bên cạnh đó, nhiều bài viết trong cuốn sách đã tập trung phân tích yếu tố có ý nghĩa quyết định trong công tác tư tưởng là nhân dân và lòng dân. Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, mọi thắng lợi của Đảng đều bắt nguồn từ sự gắn bó mật thiết với nhân dân, từ niềm tin mà nhân dân dành cho Đảng. Do vậy, mọi âm mưu chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, suy cho cùng đều nhằm mục tiêu làm suy giảm niềm tin ấy. Trong kỷ nguyên mới, khi thông tin được lan truyền với tốc độ nhanh chóng nhờ những thành tựu của công nghệ, sự phát triển của mạng internet, mạng xã hội, việc giữ vững lòng dân đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới. Để tăng cường “sức đề kháng tư tưởng” cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trước âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị, nhất là những thông tin xấu, độc trên internet, đòi hỏi phải đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo vào việc giám sát, phản ứng, xử lý thông tin; đổi mới hình thức và nội dung truyền thông chính thống: chuyển từ mô hình “đăng, phát” truyền thống sang mô hình “chia sẻ, tương tác, dẫn dắt”, đồng thời tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò của báo chí - lực lượng xung kích, vũ khí sắc bén, công cụ đắc lực của Ðảng trên mặt trận đấu tranh tư tưởng.
Nhiều bài viết trong cuốn sách cũng cho thấy tinh thần kiên định, kiên quyết phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc về thể chế chính trị và mô hình phát triển kinh tế của Việt Nam. Các bài viết tập trung làm rõ những thành tựu to lớn sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước; việc Đảng ta mạnh mẽ, quyết liệt đề ra những mục tiêu phát triển chiến lược đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; quyết tâm thực hiện công cuộc tinh gọn tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị, hoàn thiện thể chế, sắp xếp lại địa giới hành chính, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số… Đó chính là những minh chứng thuyết phục nhất để bác bỏ các luận điệu chống phá đường lối phát triển kinh tế của chúng ta, cho rằng “kỷ nguyên vươn mình” chỉ là khẩu hiệu (?!).
Đặc biệt, thực tiễn công cuộc đổi mới đã chứng minh mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam lựa chọn là hoàn toàn đúng đắn. Chặng đường 40 năm đổi mới chính là minh chứng sinh động cho tầm nhìn đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng - nhân tố quyết định giúp Việt Nam vượt qua khủng hoảng, thoát khỏi tình trạng kém phát triển để vươn lên, nằm trong nhóm nước có thu nhập trung bình cao, với nền kinh tế ngày càng có quy mô lớn hơn và sức cạnh tranh mạnh mẽ hơn. Sự lớn mạnh của các khu vực kinh tế trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, công nghiệp chế biến, công nghệ cao, cùng với vai trò quản lý, điều tiết vĩ mô hiệu quả của Nhà nước đã và đang góp phần tạo dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập sâu rộng với thế giới mà vẫn bảo đảm giữ vững bản sắc và định hướng xã hội chủ nghĩa. Mô hình phát triển của Việt Nam không phải là sự sao chép hay vay mượn, mà đó là sự sáng tạo lý luận của Đảng trong quá trình vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn Việt Nam. Đó là con đường phát triển kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ, công bằng xã hội, hướng tới một nền kinh tế thị trường hiện đại, nhân văn và bền vững.
Thời gian qua, việc Đảng ta coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế đã đưa đến những quan điểm xuyên tạc, cố tình đánh đồng quan điểm này của Đảng với việc “xa rời” hay “từ bỏ” định hướng xã hội chủ nghĩa. Với lập luận sắc bén, các bài viết trong cuốn sách khẳng định đó là việc hiểu sai, là sự cắt xén có chủ đích khi tách rời bản chất của mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng. Thực tế, Đảng ta không tuyệt đối hóa vai trò của bất kỳ thành phần kinh tế nào, mà luôn đặt mỗi khu vực kinh tế vào đúng vị trí, vai trò và trong mối quan hệ bổ trợ lẫn nhau trong tổng thể nền kinh tế quốc dân thống nhất: Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong điều phối chiến lược, là lực lượng định hướng, dẫn dắt và điều tiết vĩ mô, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và định hình thể chế; kinh tế tư nhân được khuyến khích phát triển năng động, sáng tạo và bền vững, trong khung khổ pháp luật, thể chế và định hướng xã hội chủ nghĩa, là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Hai khu vực này không tách rời, mà cùng tạo ra động lực kép cho tăng trưởng - vừa phát huy sức mạnh của thị trường, vừa giữ vững mục tiêu công bằng và tiến bộ xã hội.
Một trong những nội dung quan trọng được cuốn sách đề cập là mối quan hệ hữu cơ giữa công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với nhiệm vụ giữ vững quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Mối quan hệ giữa công an với quân đội và giữa công an, quân đội với nhân dân luôn bị các thế lực thù địch tìm mọi cách chia rẽ; đồng thời cho rằng trong điều kiện hòa bình, việc đầu tư cho quốc phòng, an ninh là một sự lãng phí. Trên cơ sở những luận cứ thuyết phục, các bài viết khẳng định: trong bất kỳ thời điểm nào, việc đầu tư cho các lực lượng vũ trang và củng cố mối quan hệ giữa lực lượng vũ trang với nhân dân chính là nền tảng để giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững. Quân đội nhân dân và Công an nhân dân luôn là lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; mọi âm mưu chia rẽ lực lượng vũ trang đều phải được nhận diện sớm và kiên quyết đấu tranh, đẩy lùi.
Đặc biệt, trong bối cảnh internet và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, cuốn sách đã dành sự quan tâm đến không gian mạng - mặt trận mới, phức tạp và nhạy cảm nhất trong công tác đấu tranh tư tưởng hiện nay. Thay vì cách tiếp cận cực đoan hay hành chính hóa, các tác giả nhấn mạnh yêu cầu quản lý hiệu quả không gian mạng bằng sự thật, thông tin chính thống và công nghệ, trong đó nhân dân giữ vai trò trung tâm, quyết định. Mỗi người dân “hiểu đúng, tin vững, nói có trách nhiệm” chính là một chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng. Chỉ khi xã hội có đủ “sức đề kháng” trước những thông tin xấu, độc, thì nền tảng tư tưởng của Đảng mới được bảo vệ từ gốc - tự nhiên và bền vững.
