1. Chuyển đổi số và yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh hiện nay
Chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự thay đổi toàn diện trong quản trị quốc gia và hoạt động của hệ thống chính trị. Đây không chỉ là quá trình ứng dụng công nghệ số vào các lĩnh vực của đời sống xã hội mà còn là quá trình tái cấu trúc phương thức quản trị, tổ chức và điều hành trên cơ sở dữ liệu số, nền tảng số và kết nối số. Sự phát triển mạnh mẽ của dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây (Cloud Computing) và internet vạn vật (IoT) đang làm thay đổi căn bản cách thức thu thập, xử lý và khai thác thông tin, đồng thời chuyển đổi phương thức ra quyết định từ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu và bằng chứng. Trong bối cảnh đó, phương thức lãnh đạo của Đảng cũng đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ để thích ứng với mô hình quản trị hiện đại, bảo đảm tính khoa học, minh bạch, kịp thời và hiệu quả trong môi trường số.
Theo nhiều nghiên cứu về quản trị công hiện đại, đặc biệt là OECD, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý mà còn tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc đối với nền quản trị quốc gia thông qua việc tái thiết kế quy trình quản lý, thúc đẩy quản trị dựa trên dữ liệu, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính1. Điều đó cho thấy chuyển đổi số đang làm thay đổi cả tư duy quản trị lẫn phương thức tổ chức quyền lực nhà nước, qua đó đặt ra yêu cầu khách quan phải đổi mới phương thức lãnh đạo của các tổ chức đảng ở tất cả các cấp, đặc biệt là cấp xã, phường là nơi trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Nhận thức rõ yêu cầu đó, Đại hội XIV của Đảng đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác xây dựng Đảng và đổi mới phương thức lãnh đạo trong bối cảnh phát triển mới, nhấn mạnh phải “kiểm điểm sâu sắc và toàn diện công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện”, đồng thời “quyết tâm đổi mới tư duy… hành động mạnh mẽ, quyết liệt, đột phá, hiệu quả”2. Đây không chỉ là định hướng chiến lược đối với công tác xây dựng Đảng mà còn khẳng định yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy theo hướng hiện đại, thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Đối với đảng bộ xã, phường, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo càng trở nên rõ nét bởi đây là cấp gần dân nhất, trực tiếp lãnh đạo việc tổ chức thực hiện nghị quyết của Đảng và giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn địa phương. Trong điều kiện chuyển đổi số, phương thức lãnh đạo không còn giới hạn ở việc ban hành nghị quyết, kiểm tra và chỉ đạo theo quy trình hành chính truyền thống, mà phải tăng cường khai thác dữ liệu và bằng chứng thực tiễn phục vụ quá trình lãnh đạo, nâng cao chất lượng dự báo, hoạch định chủ trương, tổ chức thực hiện và giám sát kết quả. Điều này đòi hỏi cấp ủy cơ sở không chỉ đổi mới công cụ điều hành mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy lãnh đạo, phương pháp lãnh đạo và năng lực tổ chức thực hiện trong môi trường số.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc mối quan hệ giữa chính quyền với người dân và giữa tổ chức đảng với xã hội. Trong môi trường số, người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng dịch vụ công mà còn tham gia ngày càng sâu vào quá trình phản ánh, giám sát và đánh giá hoạt động của các cơ quan công quyền thông qua nhiều nền tảng trực tuyến. Vì vậy, yêu cầu về tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng tương tác của cấp ủy cơ sở ngày càng cao. Đồng thời, không gian mạng cũng trở thành môi trường tác động trực tiếp đến tư tưởng xã hội, dư luận và niềm tin của nhân dân. Điều đó đòi hỏi phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường phải mở rộng từ không gian hành chính truyền thống sang không gian số; chủ động nắm bắt, định hướng dư luận xã hội, tăng cường công tác dân vận trên nền tảng số, đồng thời nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và xử lý thông tin sai trái, xuyên tạc.
Đối với tỉnh Tây Ninh, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo càng có ý nghĩa cấp thiết trong bối cảnh địa phương đang đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số toàn diện. Trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tây Ninh xác định một trong những đột phá chiến lược là “đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số, xã hội số; nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ nhân dân”3. Đồng thời, đặt mục tiêu đến năm 2030 kinh tế số đạt khoảng 30% GRDP của tỉnh; tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt trên 90%; hầu hết hoạt động quản lý nhà nước được thực hiện trên nền tảng số4. Những mục tiêu này cho thấy chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ riêng của cơ quan hành chính mà đã trở thành yêu cầu phát triển đối với toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó các đảng bộ xã, phường giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Thực tiễn triển khai chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh cũng cho thấy nhiều kết quả tích cực. Theo Báo cáo chuyển đổi số của UBND tỉnh Tây Ninh năm 2025, toàn tỉnh có trên 95% văn bản trao đổi giữa các cơ quan nhà nước được thực hiện dưới dạng điện tử; 100% xã, phường đã triển khai hệ thống quản lý văn bản và điều hành; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến đạt trên 78%; hầu hết xã, phường đã thành lập tổ công nghệ số cộng đồng5. Tuy nhiên, những kết quả đó cũng phản ánh khoảng cách nhất định giữa tốc độ chuyển đổi số với năng lực lãnh đạo của một bộ phận tổ chức đảng ở cơ sở. Việc ứng dụng công nghệ trong lãnh đạo, điều hành còn thiếu đồng bộ; năng lực số của một số cán bộ, đảng viên chưa đáp ứng yêu cầu; phương thức lãnh đạo ở không ít nơi vẫn chịu ảnh hưởng của tư duy quản lý hành chính truyền thống; khả năng khai thác dữ liệu số, dự báo tình hình và xử lý các vấn đề phát sinh trên không gian mạng còn hạn chế. Đây chính là mâu thuẫn nổi bật trong giai đoạn hiện nay khi quá trình chuyển đổi số diễn ra nhanh hơn sự đổi mới về phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở.
Từ những phân tích trên có thể khẳng định, đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh trong bối cảnh chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu của cải cách hành chính hay ứng dụng công nghệ thông tin, mà thực chất là quá trình đổi mới phương thức cầm quyền của Đảng ở cấp cơ sở. Đây là điều kiện quyết định để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng; nâng cao chất lượng quản trị địa phương; xây dựng chính quyền số hoạt động hiệu lực, hiệu quả và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng trong bối cảnh phát triển mới.
2. Thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh trong bối cảnh chuyển đổi số
Thực hiện chủ trương của Trung ương về chuyển đổi số quốc gia và các nghị quyết của Tỉnh ủy Tây Ninh, thời gian qua, các đảng bộ xã, phường trên địa bàn tỉnh đã từng bước đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng ứng dụng công nghệ số, nâng cao hiệu lực quản trị và chất lượng phục vụ nhân dân. Quá trình này đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy cơ sở, đồng thời cũng bộc lộ không ít hạn chế, bất cập cần được nhìn nhận một cách khách quan và toàn diện.
Trước hết, nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên về vai trò của chuyển đổi số trong đổi mới phương thức lãnh đạo từng bước được nâng lên. Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và Chính phủ đã ban hành Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Tỉnh ủy Tây Ninh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch nhằm thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ trong hệ thống chính trị. Đặc biệt, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Tây Ninh nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định chuyển đổi số là một trong những khâu đột phá nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực quản trị địa phương. Trên cơ sở đó, nhiều đảng bộ xã, phường đã bước đầu đưa nội dung chuyển đổi số vào chương trình công tác toàn khóa, nghị quyết hằng năm và chương trình kiểm tra, giám sát của cấp ủy.
Việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động lãnh đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền cơ sở có bước chuyển biến rõ nét. Theo Báo cáo chuyển đổi số năm 2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh, 100% cơ quan hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh đã sử dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử; trên 95% văn bản trao đổi giữa các cơ quan nhà nước được thực hiện dưới dạng điện tử; tỷ lệ cán bộ, công chức cấp xã sử dụng hộp thư công vụ thường xuyên đạt trên 90%6. Điều này cho thấy hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy cơ sở từng bước chuyển từ phương thức điều hành thủ công sang môi trường số, góp phần nâng cao tính kịp thời, minh bạch và hiệu quả trong xử lý công việc.
Cùng với đó, việc triển khai dịch vụ công trực tuyến, xây dựng chính quyền số ở cấp cơ sở đạt được những kết quả bước đầu quan trọng. Theo Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Tây Ninh, đến cuối năm 2025, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được tiếp nhận và xử lý trực tuyến ở cấp xã đạt khoảng 78%; 96/96 xã, phường đã thành lập tổ công nghệ số cộng đồng nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số và kỹ năng số cơ bản. Các mô hình như “chính quyền thân thiện”, “ngày không viết”, “ngày không hẹn”, “hướng dẫn thủ tục hành chính trực tuyến” được triển khai ở nhiều địa phương đã góp phần cải thiện quan hệ giữa chính quyền với nhân dân, nâng cao mức độ hài lòng của người dân đối với hoạt động của cơ quan công quyền.
Công tác tuyên giáo, dân vận và nắm bắt dư luận xã hội trên môi trường số cũng từng bước được chú trọng. Nhiều đảng bộ xã, phường đã sử dụng các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook để thông tin, tuyên truyền nghị quyết của Đảng, vận động nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước và phản ánh tình hình địa phương. Một số địa phương bước đầu xây dựng mô hình “dân vận khéo trên không gian mạng”, tăng cường tương tác trực tiếp giữa chính quyền với người dân thông qua nền tảng số. Đây là biểu hiện cho thấy phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở đang có sự thích ứng nhất định với môi trường xã hội số.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh trong bối cảnh chuyển đổi số vẫn còn nhiều hạn chế và chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới.
Trước hết, việc đổi mới tư duy lãnh đạo của một bộ phận cấp ủy cơ sở còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Thực tế cho thấy vẫn còn tình trạng xem chuyển đổi số chủ yếu là nhiệm vụ kỹ thuật của cơ quan chuyên môn hoặc lĩnh vực cải cách hành chính đơn thuần, chưa nhận thức đầy đủ đây là yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng trong điều kiện mới. Vì vậy, ở nhiều nơi, việc ứng dụng công nghệ số còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu và chưa gắn chặt với đổi mới quy trình lãnh đạo, điều hành của cấp ủy.
Một hạn chế đáng chú ý khác là năng lực số của đội ngũ cán bộ cấp xã chưa đồng đều. Theo kết quả khảo sát của Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh năm 2025, vẫn còn gần 30% cán bộ, công chức cấp xã gặp khó khăn trong việc sử dụng các nền tảng số phục vụ công việc; khả năng khai thác dữ liệu số, xử lý hồ sơ điện tử và ứng dụng công nghệ trong quản lý điều hành còn hạn chế. Điều này phản ánh khoảng cách khá lớn giữa yêu cầu chuyển đổi số với năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ cơ sở hiện nay.
Không ít đảng bộ xã, phường vẫn duy trì phương thức lãnh đạo nặng về hành chính hóa, thiếu tính tương tác và chưa thích ứng với môi trường số. Việc ban hành nghị quyết ở một số nơi còn dàn trải, chưa dựa nhiều vào dữ liệu thực tiễn và phân tích số liệu; công tác kiểm tra, giám sát trên nền tảng số còn hạn chế; việc nắm bắt dư luận xã hội trên không gian mạng thiếu kịp thời. Trong khi đó, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội và truyền thông số đang làm thay đổi nhanh chóng phương thức tiếp nhận thông tin và tâm lý xã hội của người dân. Nếu cấp ủy cơ sở chậm thích ứng sẽ dễ dẫn đến khoảng cách giữa tổ chức đảng với nhân dân, làm giảm hiệu quả lãnh đạo và định hướng dư luận xã hội.
Bên cạnh đó, hạ tầng số và điều kiện bảo đảm cho chuyển đổi số ở cơ sở còn chưa đồng bộ. Một số xã vùng biên giới, vùng xa trung tâm của tỉnh Tây Ninh vẫn gặp khó khăn về hạ tầng viễn thông, thiết bị công nghệ và nguồn nhân lực kỹ thuật. Nguồn kinh phí dành cho chuyển đổi số ở cấp xã còn hạn chế, trong khi yêu cầu đầu tư cho hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và đào tạo cán bộ ngày càng lớn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai các mô hình lãnh đạo số và chính quyền số ở cơ sở.
Những hạn chế trên cho thấy mâu thuẫn cơ bản hiện nay là: yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường theo hướng số hóa đang diễn ra rất nhanh, trong khi năng lực lãnh đạo, trình độ quản trị số và khả năng thích ứng của một bộ phận cấp ủy cơ sở chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật hay công nghệ mà thực chất là vấn đề đổi mới năng lực cầm quyền của Đảng ở cấp cơ sở trong điều kiện phát triển mới. Vì vậy, nếu không có giải pháp đồng bộ nhằm đổi mới tư duy lãnh đạo, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và hoàn thiện cơ chế vận hành trên nền tảng số thì quá trình chuyển đổi số ở cơ sở sẽ khó đạt được hiệu quả thực chất, thậm chí có nguy cơ làm gia tăng khoảng cách giữa yêu cầu quản trị hiện đại với năng lực điều hành thực tế của hệ thống chính trị cơ sở.
3. Giải pháp tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh trong bối cảnh chuyển đổi số
Từ yêu cầu mới của chuyển đổi số và những hạn chế trong thực trạng đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh thời gian qua cho thấy, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính mà sâu xa hơn là đổi mới năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và năng lực quản trị của tổ chức đảng ở cơ sở theo yêu cầu phát triển mới. Trong điều kiện chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức vận hành của hệ thống chính trị, thay đổi cách thức tương tác giữa chính quyền với người dân và tác động trực tiếp đến đời sống chính trị - xã hội, nếu phương thức lãnh đạo của tổ chức đảng chậm đổi mới sẽ dẫn đến nguy cơ tụt hậu trong quản trị, giảm hiệu quả lãnh đạo và làm suy giảm niềm tin của nhân dân. Vì vậy, việc tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh cần được triển khai đồng bộ trên một số phương diện cơ bản sau:
Một là, đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo và nhận thức của cấp ủy, cán bộ, đảng viên về chuyển đổi số gắn với đổi mới năng lực cầm quyền của Đảng ở cơ sở.
Đây là giải pháp có ý nghĩa quyết định, bởi thực tiễn hiện nay cho thấy hạn chế lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số ở cơ sở không hẳn nằm ở công nghệ hay hạ tầng kỹ thuật mà chủ yếu xuất phát từ tư duy lãnh đạo và khả năng thích ứng của đội ngũ cán bộ trước yêu cầu quản trị mới. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu: “Đẩy mạnh nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về Đảng lãnh đạo, cầm quyền. Cụ thể hóa và thực hiện hiệu quả mối quan hệ “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”... Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong Đảng; đổi mới phong cách lãnh đạo, phương pháp công tác, lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo, tham mưu của Đảng từ Trung ương tới cơ sở”7. Quan điểm này cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là quá trình ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý mà thực chất là quá trình tái cấu trúc phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền và cơ chế vận hành của hệ thống chính trị.
Theo đó, các đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo nhằm nâng cao khả năng khai thác, phân tích dữ liệu, dự báo tình hình và hỗ trợ quá trình ra quyết định. Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng tạo ra những điều kiện thuận lợi để tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý nhà nước và xã hội. Trong điều kiện hiện nay, hiệu quả lãnh đạo không còn chỉ được đánh giá qua việc ban hành nhiều nghị quyết hay tổ chức nhiều cuộc họp mà quan trọng hơn là khả năng xử lý thông tin nhanh, dự báo chính xác tình hình, phản ứng chính sách kịp thời và phục vụ người dân hiệu quả trên môi trường số. Điều này đòi hỏi cấp ủy cơ sở phải thay đổi căn bản nhận thức về vai trò của dữ liệu số, nền tảng số và công nghệ số trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.
Cùng với đó, cần khắc phục tình trạng xem chuyển đổi số là nhiệm vụ riêng của cơ quan chuyên môn hoặc lĩnh vực cải cách hành chính. Thực chất, chuyển đổi số là vấn đề chính trị, liên quan trực tiếp đến hiệu quả cầm quyền của Đảng và chất lượng quản trị của hệ thống chính trị ở cơ sở. Vì vậy, cấp ủy phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo quá trình chuyển đổi số; coi đây là một tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng và trách nhiệm của người đứng đầu. Nội dung chuyển đổi số cần được đưa vào nghị quyết chuyên đề, chương trình công tác toàn khóa, chương trình kiểm tra, giám sát và sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị ở cơ sở.
Đặc biệt, trong bối cảnh không gian mạng đang tác động ngày càng mạnh mẽ đến tư tưởng xã hội và niềm tin chính trị của nhân dân, cấp ủy cơ sở phải đổi mới tư duy lãnh đạo theo hướng chủ động thích ứng với môi trường số. Nếu trước đây công tác lãnh đạo chủ yếu diễn ra trong không gian hành chính truyền thống thì hiện nay phải mở rộng sang không gian mạng - nơi người dân trực tiếp trao đổi thông tin, phản ánh tâm tư, bày tỏ quan điểm và giám sát hoạt động của chính quyền. Điều này đòi hỏi cấp ủy cơ sở phải nâng cao năng lực định hướng dư luận xã hội, năng lực xử lý khủng hoảng truyền thông và khả năng tương tác với người dân trên nền tảng số nhằm giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng trong môi trường xã hội số hiện nay.
Hai là, tiếp tục đổi mới phương thức ban hành và tổ chức thực hiện nghị quyết của đảng bộ xã, phường theo hướng số hóa, công khai, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Một trong những biểu hiện rõ nhất của đổi mới phương thức lãnh đạo trong bối cảnh chuyển đổi số là đổi mới quy trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghị quyết của cấp ủy theo hướng khoa học, linh hoạt và dựa trên dữ liệu số. Thực tiễn hiện nay cho thấy ở không ít địa phương, hoạt động lãnh đạo của cấp ủy vẫn nặng tính hành chính, chủ yếu dựa trên phương thức chỉ đạo truyền thống, thiếu tính tương tác và chưa khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý. Đây là nguyên nhân quan trọng làm cho nhiều nghị quyết chậm đi vào thực tiễn hoặc hiệu quả tổ chức thực hiện chưa cao.
Vì vậy, các đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh cần đẩy mạnh số hóa hoạt động lãnh đạo của cấp ủy và hệ thống chính trị ở cơ sở. Trọng tâm là ứng dụng đồng bộ hệ thống quản lý văn bản điện tử, hồ sơ công việc số, chữ ký số, cơ sở dữ liệu đảng viên và nền tảng điều hành thông minh nhằm nâng cao chất lượng xử lý công việc và hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo. Việc số hóa hoạt động của cấp ủy không chỉ nhằm rút ngắn thời gian giải quyết công việc mà quan trọng hơn là tạo ra phương thức lãnh đạo minh bạch, có khả năng kiểm soát tiến độ, trách nhiệm và chất lượng thực hiện nhiệm vụ theo thời gian thực.
Cùng với đó, cần đổi mới quy trình xây dựng nghị quyết theo hướng dựa trên dữ liệu thực tiễn và yêu cầu quản trị hiện đại. Trong điều kiện xã hội số, việc ban hành nghị quyết không thể chỉ dựa vào báo cáo hành chính hoặc kinh nghiệm chủ quan mà phải dựa trên hệ thống dữ liệu số, kết quả khảo sát thực tiễn và phân tích xu hướng phát triển của địa phương. Điều này góp phần nâng cao tính khả thi, tính dự báo và mức độ sát hợp với thực tiễn của nghị quyết, khắc phục tình trạng nghị quyết dàn trải, hình thức hoặc không sát cơ sở.
Đặc biệt, cần đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản mối quan hệ giữa chính quyền với người dân. Người dân hiện nay không chỉ tiếp nhận dịch vụ công mà còn trực tiếp giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị thông qua môi trường số. Vì vậy, cấp ủy cơ sở cần chủ động xây dựng các nền tảng tương tác số với người dân; kịp thời tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của nhân dân; tăng cường công khai, minh bạch thông tin trong hoạt động của chính quyền cơ sở. Đây không chỉ là yêu cầu của chuyển đổi số mà còn là giải pháp quan trọng nhằm củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và hệ thống chính trị ở cơ sở hiện nay.
Mặt khác, trong điều kiện mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, cấp ủy cơ sở cần đổi mới phương thức công tác dân vận và tuyên truyền trên không gian mạng. Nếu chậm thích ứng với môi trường truyền thông số, tổ chức đảng sẽ khó giữ vai trò định hướng dư luận xã hội và dễ bị động trước các luồng thông tin xấu độc. Vì vậy, cần tăng cường ứng dụng nền tảng số trong tuyên truyền, phổ biến nghị quyết; xây dựng các mô hình “dân vận số”, “chi bộ số”, “công dân số”; đồng thời chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xuyên tạc trên không gian mạng nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới.
Ba là, xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã, phường đáp ứng yêu cầu lãnh đạo trong môi trường số và hoàn thiện các điều kiện bảo đảm cho đổi mới phương thức lãnh đạo.
Thực tiễn chuyển đổi số hiện nay cho thấy công nghệ có thể được đầu tư trong thời gian ngắn nhưng việc xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy số, năng lực số và khả năng thích ứng với môi trường quản trị hiện đại là quá trình lâu dài, có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ở cơ sở. Vì vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số phải được xem là khâu đột phá trong đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh hiện nay.
Theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, phát triển nguồn nhân lực số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia8. Trên cơ sở đó, tỉnh Tây Ninh cần tiếp tục rà soát, đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ cấp xã theo yêu cầu chuyển đổi số; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng phân tích dữ liệu, kỹ năng quản trị thông tin và kỹ năng xử lý tình huống trên không gian mạng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở.
Đồng thời, cần đổi mới công tác cán bộ theo hướng coi trọng năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường số và tinh thần phục vụ nhân dân. Trong điều kiện hiện nay, tiêu chuẩn cán bộ không chỉ dừng ở phẩm chất chính trị và trình độ chuyên môn truyền thống mà còn phải có năng lực sử dụng công nghệ số, khả năng tương tác với người dân trên môi trường mạng và kỹ năng xử lý thông tin trong xã hội số. Vì vậy, cần mạnh dạn bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ trẻ, cán bộ có trình độ công nghệ thông tin và tư duy đổi mới vào các vị trí phù hợp; đồng thời có cơ chế khuyến khích cán bộ tự học tập, cập nhật tri thức mới và nâng cao kỹ năng số đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Bên cạnh xây dựng đội ngũ cán bộ, tỉnh Tây Ninh cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số và các điều kiện bảo đảm cho hoạt động lãnh đạo số ở cơ sở. Thực tiễn hiện nay cho thấy ở một số xã vùng biên giới, vùng khó khăn, điều kiện hạ tầng viễn thông, thiết bị công nghệ và nguồn lực phục vụ chuyển đổi số còn hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy. Vì vậy, cần ưu tiên đầu tư đồng bộ hạ tầng số, cơ sở dữ liệu dùng chung và các nền tảng phục vụ điều hành thông minh ở cấp xã; đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị nhằm bảo đảm tính liên thông và đồng bộ trong triển khai chuyển đổi số.
Có thể khẳng định rằng, đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh trong bối cảnh chuyển đổi số thực chất là quá trình đổi mới năng lực cầm quyền của Đảng ở cấp cơ sở theo hướng hiện đại, khoa học, công khai, minh bạch và gần dân hơn. Đây không chỉ là yêu cầu khách quan của tiến trình chuyển đổi số quốc gia mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo động lực phát triển nhanh, bền vững cho tỉnh Tây Ninh trong giai đoạn mới.
Chuyển đổi số đang tạo ra những yêu cầu mới đối với năng lực lãnh đạo và phương thức cầm quyền của Đảng ở cấp cơ sở. Đối với tỉnh Tây Ninh, đổi mới phương thức lãnh đạo của đảng bộ xã, phường không chỉ là yêu cầu khách quan của tiến trình chuyển đổi số mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân và thúc đẩy phát triển địa phương nhanh, bền vững. Vì vậy, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về đổi mới tư duy lãnh đạo, ứng dụng công nghệ số, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và phát huy vai trò của nhân dân nhằm xây dựng đảng bộ xã, phường tỉnh Tây Ninh thật sự vững mạnh trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
1. OECD: Government at a Glance 2025, OECD Publishing, 2025, https://doi.org/10.1787/0efd0bcd-en.
2, 7. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, t. I, tr. 14, 142-143.
3, 4. Báo cáo chính trị số 46-BC/TU ngày 06/10/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Tây Ninh nhiệm kỳ 2020 - 2025 tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tây Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
5, 6. Báo cáo số 312/BC-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh về kết quả chuyển đổi số năm 2025.
8. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
