1. Xây dựng Đảng văn minh - Tất yếu khách quan của thời đại
Văn minh được hiểu là trình độ, giai đoạn phát triển của nền văn hóa vật chất, tinh thần của xã hội, là sự tổng hòa những gì tốt đẹp nhất, là trình độ phát triển cao của nền văn hóa, phản ánh ý chí, niềm tin và khát vọng của con người vào xã hội mới, xã hội văn minh, tiến bộ, phát triển vượt bậc trên các lĩnh vực. Theo đó, văn minh trước hết là vẻ đẹp của văn hóa, sự chuẩn mực, đẹp đẽ, sáng ngời, lan tỏa giá trị tốt đẹp, là sự tỏa sáng, ưu việt, tiến bộ trên mọi phương diện, trong tư tưởng, hành động. Đối nghịch với văn minh là sự lạc hậu, cũ kỹ, thiếu văn hóa, kém phát triển.
Ngày 03/02/1960, trong bài phát biểu tại Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Đảng ta là đạo đức, là văn minh"1. Đạo đức, văn minh trong Đảng là hai thành tố luôn gắn bó với nhau, là sự phản ánh bản chất tốt đẹp của một Đảng cách mạng, chân chính. Đây vừa là vấn đề nội sinh trong Đảng, vừa là phương châm hành động, mục tiêu, đích đến trong công tác xây dựng Đảng. Đồng thời, khẳng định vai trò, sứ mệnh của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Với vai trò là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đại biểu trung thành cho lợi ích của nhân dân lao động và toàn thể dân tộc, Đảng chính là nhân tố quyết định tạo nên tầm vóc và uy tín của mình. Trên nền tảng đó, Đảng trở thành biểu tượng sáng ngời của tri thức, trí tuệ, lương tri và đạo đức của cả dân tộc; đồng thời không ngừng vươn tới tầm cao văn minh của nhân loại, nhất quán đặt lợi ích của nhân dân, dân tộc lên trên hết, trước hết.
Theo đó, xây dựng Đảng văn minh chính là sự kết tinh của đạo đức, trí tuệ, của đường lối chính trị và hành động chính trị của Đảng ta. Muốn Đảng văn minh thì đội ngũ cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng phải thực sự là tập hợp của những người ưu tú nhất, trí tuệ nhất, đạo đức nhất và tinh thần tiên phong của dân tộc. Trên cơ sở đó, Đảng quy tụ, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, định hướng và tổ chức thực hiện mục tiêu xây dựng xã hội cộng sản - xã hội văn minh nhất của loài người. Vì vậy, Đảng phải không ngừng tự hoàn thiện, xứng đáng là một tổ chức thực sự văn văn minh, đủ khả năng lãnh đạo đất nước phát triển giàu đẹp, văn minh, thịnh vượng và hạnh phúc.
Trong giai đoạn hiện nay, xây dựng Đảng văn minh là tiếp tục hiện thực hoá sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, làm cho Đảng ta thực sự "là đạo đức, là văn minh". Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định: "Nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện các giá trị đạo đức cách mạng theo tinh thần Đảng ta là đạo đức, là văn minh cho phù hợp với điều kiện mới và truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc"2. Như vậy, vấn đề xây dựng Đảng văn minh được nhấn mạnh như một mục tiêu xuyên suốt của Đảng ta, là giải pháp nền tảng để đem lại giá trị cốt lõi, Đảng văn minh chính là ánh sáng soi đường, chỉ lối cho toàn dân tộc tiến lên trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc, riêng có của Việt Nam, phù hợp với quy luật phát triển tất yếu của thời đại.
Đại hội XIV của Đảng tiếp tục vận dụng, phát triển và chính thức đưa văn minh trở thành một trong những nội dung cốt lõi trong xây dựng Đảng phù hợp với bối cảnh mới. Chủ đề Đại hội XIV của Đảng khẳng định: thực hiện mục tiêu "vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội"3. Những nội dung trên được Đảng ta xác định trong văn kiện thể hiện tầm nhìn chiến lược, phù hợp với bối cảnh mới khi Đảng ta xác định đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình, thịnh vượng, phải nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, phù hợp với mục tiêu xây dựng nước Việt Nam "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh", vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Đúng như Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu Khai mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, để hoàn thành các mục tiêu 100 năm của dân tộc: "Đảng phải mạnh hơn, tổ chức phải chặt chẽ hơn, kỷ luật phải nghiêm hơn, phương thức lãnh đạo phải đổi mới hơn, hành động phải quyết liệt hơn"4. Đây là nội dung cụ thể, biểu hiện sinh động của một Đảng văn minh.
Thực tiễn 96 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, Đảng ta đã khẳng định giá trị văn minh ngay trong chính cơ thể của mình, trong tổ chức và hoạt động của Đảng là minh chứng sinh động, rõ nét, đập tan mọi luận điệu sai trái, phản động khi cho rằng Đảng Cộng sản Việt Nam là một "Đảng độc tài, chuyên quyền, tổ chức cứng nhắc, đường lối bảo thủ, áp đặt, không thể tiệm cận văn minh, dân chủ theo đúng nghĩa được (?!)", "đến Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam mới đặt vấn đề xây dựng Đảng văn minh (?!). Thực tế đây là những luận điệu rất phản động, hoàn toàn bịa đặt, sai trái, phủ nhận những thành quả xây dựng Đảng trong gần một thế kỷ qua. Xây dựng Đảng văn minh thực chất là mục tiêu xuyên suốt, không phải bây giờ Đảng ta mới đề cập, mà chúng ta đã làm thường xuyên ngay từ khi Đảng mới được thành lập. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần đề cập vấn đề này và có những chỉ đạo sâu sắc, nhất là kết hợp giữa xây dựng Đảng thật sự "là đạo đức, là văn minh". Nhìn lại chặng đường xây dựng Đảng, trải qua nhiều gian nan, thử thách, Đảng vừa phải nỗ lực để xây dựng chính mình, vừa phải lãnh đạo đất nước giành lại độc lập, tự do, tái thiết đất nước vượt qua nghèo nàn, lạc hậu, lãnh đạo đất nước đổi mới, phát triển.
Thực tế công tác xây dựng Đảng là minh chứng sáng rõ về Đảng Cộng sản Việt Nam văn minh, không thể phủ nhận thông qua thực tiễn xây dựng, hoạt động của Đảng:
Thứ nhất, về tư duy lý luận, Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, đây là sự lựa chọn thời đại, văn minh. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt… Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam. Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin"5.
Như vậy, Đảng văn minh bởi đó là một tổ chức chính trị chân chính, lấy chủ nghĩa tiên phong, khoa học và cách mạng làm nền tảng tư tưởng, làm "cốt lõi" cho mọi hoạt động. Chính nền tảng đó đã cho phép Đảng lãnh đạo, soi sáng con đường giải phóng dân tộc, đưa cách mạng Việt Nam vượt qua tình trạng bế tắc về đường lối, khi cả dân tộc còn "đi trong đêm tối", chưa có phương pháp cách mạng đúng đắn, tiến tới bước ngoặt lịch sử, nơi toàn dân tộc "rũ bùn, đứng dậy sáng lòa", khẳng định vị thế và con đường phát triển đúng đắn của mình. Có thể khẳng định, ngay từ khi ra đời, Đảng ta đã xác lập và lãnh đạo dân tộc Việt Nam đi trên con đường phát triển văn minh mà Đảng lựa chọn. Con đường đó nhất quán ở mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, hướng tới đích đến cao nhất là xây dựng thành công xã hội cộng sản chủ nghĩa - một nền văn minh phát triển toàn diện, tiến bộ và nhân văn.
Thứ hai, Đảng văn minh bởi được tổ chức chặt chẽ, thống nhất về ý chí và hành động, kỷ luật nghiêm minh, lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nền tảng tổ chức cơ bản. Việc thực hiện nghiêm túc nguyên tắc này đã tạo nên sức mạnh đoàn kết, thống nhất trong Đảng; vì vậy, dù đông đảo đảng viên, khi hành động, Đảng vẫn như một khối thống nhất, đồng tâm, nhất trí. Cùng với đó, Đảng luôn chú trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn và không ngừng đổi mới, nhằm giữ vững bản chất trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ lãnh đạo đất nước trong mọi điều kiện, hoàn cảnh.
Thời gian qua, chúng ta đã triển khai quyết liệt chủ trương cải cách về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Sự đổi mới mạnh mẽ về tổ chức và vận hành bộ máy không chỉ nhằm tiết kiệm nguồn lực, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, mà còn thể hiện bước chuyển mình quan trọng về trình độ tổ chức và thực thi quyền lực theo hướng ngày càng văn minh, hiện đại. Một Đảng văn minh không thể gắn với một bộ máy cồng kềnh, chồng chéo, nhiều tầng nấc. Tính văn minh ở đây được thể hiện ở việc tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động thông suốt; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; đồng thời đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng khoa học, minh bạch, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo cao nhất. Chính vì vậy, thời gian qua, cùng với việc tinh gọn hệ thống chính quyền, tổ chức đảng cũng được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh giản, hiệu quả; số lượng đầu mối trực thuộc Trung ương giảm 34,9%, đồng thời thực hiện chủ trương kết thúc hoạt động của 100% đảng đoàn, ban cán sự đảng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng. Ngay cả trong lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực như công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật, Đảng luôn thể hiện rõ tính văn minh, nghiêm minh và minh bạch. Công tác khen thưởng, kỷ luật được tiến hành công khai, đúng quy định; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, với tinh thần "không có vùng cầm, không có ngoại lệ" trong xử lý kỷ luật, qua đó củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ. Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, có 174 cán bộ diện Trung ương quản lý bị xử lý kỷ luật, trong đó, có 66 trường hợp bị xử lý hình sự, (gồm 20 Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, 11 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang). Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, đã xử lý kỷ luật 174 cán bộ diện Trung ương quản lý, có cả một số đồng chí nguyên lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước; trong đó xử lý hình sự 66 cán bộ, kể cả đương chức và nghỉ hưu6.
Thứ ba, Đảng thể hiện tính văn minh trong việc thực hiện cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ" và phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Trên cơ sở đó, Đảng lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng tổ chức bộ máy cũng như mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Đảng không đứng ngoài, không đứng trên Nhà nước và Nhân dân, mà luôn gắn bó mật thiết, tận tụy phục vụ nhân dân với tư cách là "công bộc", là người "đày tớ" trung thành của nhân dân. Đồng thời, Đảng không bao biện, làm thay Nhà nước, mà giữ vai trò định hướng chiến lược, mở đường, dẫn dắt hoạt động của Nhà nước đi đúng con đường mà nhân dân lựa chọn, qua đó bảo đảm sự thống nhất giữa "ý Đảng" và "lòng dân".
Một biểu hiện sinh động của văn minh là Đảng biết vận dụng hiệu quả tri thức, công nghệ và pháp quyền trong lãnh đạo, quản trị xã hội; đồng thời, luôn lắng nghe ý kiến nhân dân, tăng cường đối thoại và chịu sự giám sát của nhân dân. Trong phương thức lãnh đạo, bên cạnh việc đề ra chủ trương, đường lối, Đảng đặc biệt coi trọng lãnh đạo bằng công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục, tạo sự đồng thuận xã hội. Tính văn minh của Đảng còn được thể hiện ở việc xây dựng và hoàn thiện các cơ chế minh bạch, kiểm soát quyền lực hiệu quả; ở phong cách làm việc khoa học, công tâm, khách quan; cũng như ở khả năng thích ứng linh hoạt trước những biến đổi nhanh chóng của thời đại, đồng thời kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng.
Nhìn ra thế giới, có thể khẳng định, hiếm có một chính đảng nào kiên trì, nhất quán trong việc đề cao thực hành dân chủ gắn với đạo đức cách mạng như Đảng Cộng sản Việt Nam; đồng thời luôn giữ mối quan hệ mật thiết, gắn bó chặt chẽ với nhân dân. Đảng không sinh ra để mưu cầu lợi ích riêng, mà vì mục tiêu phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Thực hành dân chủ một cách thực chất là thước đo quan trọng của Đảng văn minh. Dân chủ không dừng lại ở khẩu hiệu, mà phải trở thành phương thức vận hành hiệu quả trong đời sống chính trị - xã hội; chính dân chủ là "chìa khóa" để Đảng tự soi, tự sửa, kịp thời nhận diện và khắc phục hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo, chỉ đạo, qua đó không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.
Thứ tư, Đảng luôn bám sát thực tiễn đất nước, đời sống của nhân dân để lãnh đạo, từ đó đề ra những chủ trương, quyết sách đúng đắn, phù hợp, thể hiện rõ tính khoa học và văn minh trong hoạch định đường lối.
Có thể thấy, thực tiễn đã chứng minh tính đúng đắn, ưu việt trong đường lối của Đảng. Dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, mọi chủ trương, đường lối đều được kiểm nghiệm trong thực tiễn, qua đó khẳng định tính hiệu quả rõ rệt; đất nước không ngừng đổi mới, phát triển; niềm tin của nhân dân được củng cố vững chắc; cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam ngày càng được nâng cao. Kinh tế - xã hội phát triển, quốc phòng, an ninh, đối ngoại được giữ vững; hoạt động vị thế quốc tế được nâng cao. Nhân dân ta ngày càng được thụ hưởng chính sách xã hội ưu việt về bảo hiểm y tế, giáo dục, chăm sóc sức khỏe… Đặc biệt, dưới sự lãnh đạo của Đảng, cả dân tộc luôn đoàn kết một lòng trong đấu tranh khắc phục thiên tai, dịch bệnh, "không để ai bị bỏ lại phía sau", người già, trẻ em, người yếu thế đều được quan tâm với nhiều chính sách tiến bộ. Đây là sự chỉ đạo đúng đắn, kịp thời, quyết sách văn minh của Đảng, Nhà nước ta.
Thứ năm, Đảng ta có quan hệ quốc tế trong sáng, vừa bảo vệ lợi ích của dân tộc Việt Nam, đồng thời tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia khác; vì hòa bình, hữu nghị và sự phát triển chung của nhân loại. Đảng có quan hệ đối ngoại mật thiết với hầu hết các đảng cộng sản, các tổ chức chính trị tiến bộ trên thế giới; có quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng cùng có lợi với các nước, các tổ chức quốc tế vì hòa bình, ổn định và phát triển. Tính đến hết nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 194 nước, trong đó quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với 14 nước, đối tác chiến lược với 14 nước. Đặc biệt, trong khi hiện nay tình hình thế giới diễn ra phức tạp, chiến tranh, xung đột, cạnh tranh chiến lược… diễn ra ở nhiều nơi, thì ở Việt Nam, Đảng ta kiên định với chính sách đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ; chính sách quốc phòng "4 không", điều này càng chứng tỏ đường lối lãnh đạo văn minh, đúng đắn của Đảng.
2. Giải pháp xây dựng Đảng văn minh, lãnh đạo đất nước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới
Một là, tiếp tục xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh.
Đảng muốn văn minh, cơ thể của Đảng phải mạnh khỏe, đề kháng được mọi tật bệnh. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng, luôn tự soi, tự sửa để Đảng ta ngày càng hoàn thiện về mọi mặt, không chấp nhận những gì lỗi thời, lạc hậu, luôn đấu tranh chống lại những biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", đặt lợi ích của nhân dân ở vị trí hàng đầu, trung tâm, trung thành với lợi ích của nhân dân, đất nước, luôn tiến bộ và bắt nhịp hơi thở của thời đại.
Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh cũng là xây dựng văn hóa Đảng trong thời kỳ mới. Đó là văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ, văn hóa ứng xử giữa đảng viên với đảng viên và với nhân dân. Mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải là tấm gương thực sự liêm chính, trách nhiệm, kỷ cương và nhân văn. Đạo đức phải gắn liền với văn hóa, kỷ luật phải đi đôi với văn minh; dân chủ, văn minh phải trở thành phong cách ứng xử tự nhiên trong mọi hoạt động thường nhật của Đảng. Nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ, vai trò nêu gương, tính chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và của mỗi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ cấp chiến lược.
Nâng cao năng lực hoạch định chủ trương, đường lối phù hợp với quy luật khách quan, thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, thống nhất của Đảng trên mọi lĩnh vực, phù hợp yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự "là đạo đức, là văn minh". Đẩy mạnh xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận; tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội, mô hình, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; hoàn thiện hệ thống lý luận về đường lối đổi mới. Thực hiện nghiêm quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng đã được Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV quyết nghị.
Hai là, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng Đảng thực sự kiến tạo, hành động.
Đây là nội dung quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng để đưa đất nước phát triển "phồn vinh, văn minh, hạnh phúc", Đảng muốn "văn minh" thì phương thức lãnh đạo phải văn minh, từ đó Đảng mới đủ sức chèo lái con thuyền cách mạng tiếp tục gặt hái những thành tựu vĩ đại trong kỷ nguyên mới. Có thể khẳng định, việc xây dựng Đảng văn minh là bước đột phá về mặt lý luận, là dòng chuyển lịch sử, tư duy đổi mới mạnh mẽ của Đảng trong bối cảnh thế giới nhiều biến động khó lường, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đòi hỏi sự đổi thay mọi mặt nhưng phải nâng tầm đạo đức, trí tuệ, văn minh trong Đảng. Hiện thực hóa quá trình xây dựng Đảng văn minh cũng chính là việc khẳng định bản lĩnh chính trị, tầm nhìn thời đại, không ngừng hoàn thiện phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn phát triển cao của đất nước, phù hợp với bối cảnh thời đại số, với sự minh bạch, khoa học, quản trị hành chính, hiện đại hóa được đề cao.
Phương thức lãnh đạo phải thể hiện rõ văn minh trong quản trị Đảng; văn minh trong hoạt động, làm việc, học tập, rèn luyện của mỗi tổ chức đảng, đảng viên; văn minh trong quyết định, ban hành chủ trương, đường lối phải luôn vì quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của nhân dân, doạnh nghiệp; văn minh trong tổ chức lãnh đạo, tiến hành công tác cán bộ, đảng viên; văn minh trong kiểm tra, kiểm soát; văn minh trong ứng xử, quan hệ công tác trong Đảng và với quần chúng; văn minh trong hội nhập quốc tế, đối ngoại Đảng; văn minh, gương mẫu trong mối liên hệ mật thiết với nhân dân. Đồng thời, nâng cao tính văn minh trong tự phê bình và phê bình trong Đảng, tăng cường dân chủ, phản biện xã hội trong các hoạt động lãnh đạo của Đảng.
Đảng phải thực sự là một Đảng hành động vì dân, hiện thực hóa khát vọng, tầm nhìn chiến lược bằng hành động thiết thực. Đảng văn minh là Đảng phải tiêu biểu về tư duy, trí tuệ, tầm nhìn vượt trước để kiến tạo phát triển. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nêu rõ: "Phát huy vai trò hạt nhân chính trị của Đảng trong kiến tạo tư duy phát triển, dẫn dắt thể chế, định hướng chiến lược"7, phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, bám sát thực tiễn và tôn trọng quy luật khách quan, hoàn thiện "thể chế đặc biệt, vượt trội" về xây dựng Đảng văn minh.
Đặc biệt, Đảng ta đặt ra yêu cầu hành động: Nói đi đôi với làm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp; gắn trách nhiệm với kết quả; gắn đột phá với bền vững; gắn kỷ luật thực thi với sự hài lòng của nhân dân. Đây là tuyên ngôn hành động, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Người đứng đầu Đảng ta nhấn mạnh, được nhân dân đồng tình ủng hộ.
Ba là, đẩy mạnh xây dựng văn hóa Đảng trong bối cảnh mới, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng Đảng văn minh.
Đó là sự kết tinh của văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ và văn hóa ứng xử giữa đảng viên với nhau, cũng như giữa Đảng với quần chúng, nhân dân. Theo đó, mỗi cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng phải là tấm gương tiêu biểu về liêm chính, trách nhiệm, kỷ cương và nhân văn, làm cho văn minh trở thành phong cách ứng xử tự nhiên, nhất quán trong mọi hoạt động. Văn hóa Đảng được biểu hiện trực tiếp, sinh động trong sinh hoạt và hoạt động của tổ chức đảng, kiên quyết khắc phục bệnh hình thức. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định "phải coi Hội nghị của Đảng là quan trọng nhất", tức là phải nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng. Thường xuyên thực hiện tốt "7 dám" theo chỉ đạo của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng; đối với Quân đội, tập trung thực hiện tốt "2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa" và phương châm "5 vững" theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đồng thời triển khai nhất quán phương châm "6 rõ" theo Kết luận số 226-KL/TW ngày 11/12/2025 của Ban Bí thư về chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Bốn là, chú trọng làm tốt công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Đội ngũ cán bộ, đảng viên là hạt nhân chính trị ở cơ sở, tế bào tiên phong, gương mẫu, góp phần quyết định năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu từ cấp chi bộ đến toàn Đảng. Thực tiễn cho thấy, sự vận động để Đảng ta đạt tới trình độ văn minh phải bắt đầu từ sự vận động của mỗi đảng viên, mỗi tổ chức đảng và toàn Đảng. Những đảng viên văn minh phải là những người có trình độ tri thức, đạo đức cao, luôn tiên phong, gương mẫu trong hành động thực tiễn, phù hợp với sự phát triển của kỷ nguyên mới; chú trọng nâng cao năng suất lao động, hiệu quả công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ, gương mẫu thực hiện tốt quy định về những điều đảng viên không được làm. Xây dựng phong cách đảng viên văn minh vì mọi người, không ích kỷ, không hẹp hòi, không cá nhân chủ nghĩa, luôn biết "lo trước cái lo của nhân dân, vui sau cái vui của nhân dân", thường xuyên đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích riêng; luôn tự học tập, tự đổi mới, tự rèn luyện, tự phát triển bản thân về mọi mặt để không ngừng tiến bộ.
Năm là, đẩy mạnh thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát.
Theo đó, cần đưa việc xây dựng Đảng văn minh trở thành "cơm ăn, nước uống, áo mặc hằng ngày", tạo sự bứt phá trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng, phát triển các nền tảng số trong sinh hoạt và hoạt động của Đảng, cải cách hành chính trong Đảng; hiện đại hóa hạ tầng phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng các cấp. Chú trọng kiểm tra việc thực hiện các chuẩn mực đạo đức, quy tắc ứng xử, quy định nội bộ của các cấp ủy, tổ chức đảng. Nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện thể chế, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho kiểm tra, giám sát, phát hiện, xử lý đối với những vi phạm kỷ luật của Đảng. Tăng cường, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hiệu quả.
Bên cạnh đó, cần "đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong Đảng, đổi mới phong cách lãnh đạo, phương pháp công tác, lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo"8, góp phần hình thành hệ sinh thái số đồng bộ, phục vụ hoạt động của Đảng, gắn với hoạt động tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phát triển bứt phá của đất nước.
Xây dựng Đảng văn minh là nội dung quan trọng trong xây dựng Đảng "trong sạch, vững mạnh, văn minh", thể hiện tư duy đột phá, tầm nhìn thời đại, không phải là khẩu hiệu mang tính hình thức, mà là yêu cầu khách quan, là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa sống còn đối với thành bại của sự nghiệp cách mạng nước ta trong mọi thời kỳ, nhất là khi đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Một Đảng văn minh là Đảng vừa có đạo đức, vừa có trí tuệ, vừa có năng lực kiến tạo phát triển, hành động quyết liệt, luôn gắn bó mật thiết với nhân dân và không ngừng tự đổi mới để thích ứng với những biến đổi của thời đại. Đó chính là nền tảng bảo đảm để Đảng ta xứng đáng với niềm tin của nhân dân, tiếp tục là lực lượng tiên phong dẫn dắt dân tộc Việt Nam tiến nhanh, tiến mạnh, vững bước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
1. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. 12, tr. 524.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. I, tr. 109.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, t. I, tr. .44.
4. Xem: "Toàn văn phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV của Tổng Bí thư Tô Lâm", Báo Điện tử Chính phủ, ngày 25/3/2026, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-phat-bieu-khai-mac-hoi-nghi-trung-uong-2-khoa-xiv-cua-tong-bi-thu-to-lam-119260323102426883.htm.
5. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 2, tr. 289.
6. Xem: Nhóm BTV: "Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng", Báo Nhân Dân điện tử, ngày 11/12/2025, https://nhandan.vn/tin-noi-bat-ngay-1112-hoi-nghi-toan-quoc-tong-ket-cong-tac-phong-chong-tham-nhung-lang-phi-tieu-cuc-nhiem-ky-dai-hoi-xiii-cua-dang-be-mac-ky-hop-thu-10-quoc-hoi-khoa-xv-post929632.html.
7. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, t. I, tr. 74.
8. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, t. I, tr. 143.
